‘Thanh xuân gửi lại': Giới thiệu những kỷ vật quý giá của cán bộ đi B

Ngày 17/7, tại Hà Nội đã khai mạc Trưng bày tài liệu lưu trữ và kỷ vật của cán bộ đi B "Thanh xuân gửi lại", giới thiệu hơn 100 tài liệu, hình ảnh quý giá.

Hơn 100 tài liệu, hình ảnh và kỷ vật gốc quý giá

Khái niệm "Đi B" bắt đầu xuất hiện từ cuối năm 1959, đồng bào miền Bắc “chia lửa” cùng đồng bào và quân dân miền Nam để chiến đấu giành độc lập, tự do, thống nhất Tổ quốc… Trước khi lên đường vào Nam, theo quy định, các cán bộ đi B phải gửi lại toàn bộ tư trang, hành lý, đồ dùng, vật dụng, giấy tờ và cả tài sản cá nhân... (hồ sơ, kỷ vật của cán bộ đi B) cho Ủy ban Thống nhất Chính phủ giữ để đảm bảo bí mật. Người đi B chỉ được mang theo những đồ dùng cá nhân cần thiết do Ủy ban Thống nhất cấp, nhiều người được đổi tên và mang một mật danh mới, dấu vết người đi B được cất, gửi lại miền Bắc và lên đường một cách bí mật...

Trưng bày tài liệu lưu trữ và kỷ vật của cán bộ đi B "Thanh xuân gửi lại" do Cục Văn thư lưu trữ nhà nước tổ chức tại số 12 Đào Tấn, phường Giảng Võ, thành phố Hà Nội. Đây là lời lời tri ân sâu sắc gửi đến một thế hệ đã hiến dâng thanh xuân cho Tổ quốc, khẳng định giá trị thiêng liêng của tài liệu lưu trữ trong việc gìn giữ ký ức dân tộc và đền ơn đáp nghĩa. Trưng bày gồm 3 phần, gồm:

Ký ức đi B: Giới thiệu hơn 100 tài liệu, hình ảnh và kỷ vật gốc quý giá, trưng bày đưa công chúng trở về một giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc qua những lá đơn tình nguyện, những cuốn nhật ký thấm đẫm lý tưởng cách mạng, những bức thư, bức ảnh gia đình và những kỷ vật được các cán bộ đi B mang theo hoặc gửi lại trước ngày lên đường.

Bi đông đựng nước, phiếu bách hoá Trường Sơn, giấy chứng nhận hôn thú... từng theo cán bộ đi B Mai Thị Thức suốt những ngày tháng công tác ở chiến trường B giới thiệu tại trưng bày.

Bên cạnh khối tài liệu đang được bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III và nhiều tư liệu quý do các gia đình, cá nhân hiến tặng, trưng bày còn giới thiệu một số hình ảnh, tài liệu tiêu biểu khai thác từ nguồn tư liệu của Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ, Đại học Công nghệ Texas (Hoa Kỳ), góp phần làm phong phú thêm bức tranh lịch sử về cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Thư chiến trường của quân nhân Nguyễn Minh gửi về gia đình năm 1966 - 1968 và thư tay chưa kịp gửi em gái của quân nhân Hoàng Hữu Ái bị quân đội Hoa Kỳ thu được trên chiến trường năm 1969.

Trưng bày giới thiệu hồ sơ, kỷ vật của nhiều tên tuổi lớn đã đi vào lịch sử văn hóa, nghệ thuật nước nhà như: Nguyễn Khoa Điềm, Nguyễn Quang Sáng, Phan Huỳnh Điểu, Đặng Thùy Trâm, Ca Lê Hiến (Lê Anh Xuân), Dương Thị Xuân Quý... Qua đó, góp phần tái hiện chân thực những cống hiến, hy sinh và lý tưởng cách mạng của một thế hệ đã hiến dâng tuổi thanh xuân cho Tổ quốc.

*Bản gốc hồ sơ và kỷ vật của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm.*

*Bản gốc hồ sơ và kỷ vật của Liệt sỹ - Bác sỹ Đặng Thuỳ Trâm.*

Kết quả bước đầu của Chiến dịch 500 ngày đêm: Trưng bày giới thiệu những kết quả bước đầu của Chiến dịch 500 ngày đêm tập trung tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin; đồng thời giới thiệu những đóng góp của tài liệu lưu trữ trong việc phục vụ công tác xác minh thông tin và thực hiện chính sách đối với người có công với cách mạng.

Bằng việc miệt mài khai thác, chắp nối từng dòng thông tin từ những cuốn sổ cũ, những trang tài liệu ố vàng, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước đã phối hợp nhịp nhàng với các cơ quan chức năng để xác minh thông tin liệt sĩ, tìm kiếm thân nhân và trao trả kỷ vật. Tài liệu lưu trữ lúc này không còn là những tờ giấy vô tri, mà trở thành chiếc cầu nối thiêng liêng đưa các anh hùng trở về trong vòng tay gia đình.

Trưng bày không chỉ tái hiện một phần ký ức của dân tộc mà còn là lời tri ân đối với những người đã dành trọn tuổi thanh xuân cho Tổ quốc

Tra cứu hồ sơ cán bộ đi B: Bên cạnh hoạt động trưng bày, công chúng có thể trực tiếp tra cứu hồ sơ cán bộ đi B đang được bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III thông qua hệ thống tra cứu điện tử. Hoạt động này góp phần tạo thuận lợi cho thân nhân liệt sĩ, người có công với cách mạng và các nhà nghiên cứu trong việc tiếp cận tài liệu lưu trữ, phục vụ giải quyết chế độ, chính sách, tìm kiếm thông tin về người thân và nghiên cứu lịch sử, đồng thời khẳng định vai trò của chuyển đổi số trong phát huy giá trị tài liệu lưu trữ phục vụ xã hội.

*Trưng bày góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa".*

Tri ân "thế hệ vàng" của dân tộc

Chia sẻ tại sự kiện, ông Phạm Quang Nghị - nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội đánh giá cao công sức của cơ quan lưu trữ nhà nước khi đã quản lý và giữ gìn được những hiện vật này cho đến tận ngày hôm nay. Đặc biệt, ông bày tỏ xúc động, sau hơn nửa thế kỷ vẫn có cơ hội được nhìn lại những kỷ vật mà mình đã gửi lại trước khi lên đường đi B. Theo ông, mỗi tài liệu, hiện vật đều mang giá trị thiêng liêng, không chỉ lưu giữ ký ức của một cá nhân mà còn phản ánh cả một giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc.

Đồng thời, xúc động khi nhắc đến công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt các liệt sĩ đang được Đảng, Nhà nước và các cơ quan chức năng triển khai trong Chiến dịch 500 ngày đêm, ông Phạm Quang Nghị cho rằng, những kỷ vật của mình chỉ là một phần rất nhỏ so với sự cống hiến, hy sinh của hàng triệu người đã tham gia kháng chiến, nhưng việc được gìn giữ đến hôm nay là sự tri ân đối với một thế hệ đã hiến dâng tuổi trẻ, thanh xuân cho Tổ quốc.

Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước - ông Đặng Thanh Tùng cho biết, chương trình giới thiệu các kỷ vật của cán bộ đi B được tổ chức theo một cách vô cùng giản dị và chân phương, đúng như chính cuộc đời cùng những đóng góp thầm lặng mà các thế hệ cán bộ, cha anh đã giành cho đất nước. Theo ông Đặng Thanh Tùng, sự kiện này không chỉ đơn thuần là một lời tri ân mà còn chứa đựng niềm khâm phục và tự hào vô hạn đối với một "thế hệ vàng" của dân tộc, những người tuy phải chịu thiệt thòi khi trải qua muôn vàn gian khổ, hy sinh trong chiến tranh, nhưng lại có được niềm vinh quang khi cống hiến trọn vẹn xương máu, trí tuệ và cả tuổi thanh xuân rực rỡ cho sự phát triển của đất nước.

"Với tư cách là thế hệ đi sau, những người đang trực tiếp thực hiện nhiệm vụ gìn giữ các hồ sơ và kỷ vật vô giá từ giai đoạn hào hùng đó, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước sẽ làm mọi điều tốt nhất có thể để tinh thần Việt Nam quật cường và những hy sinh cao cả của các thế hệ cha anh được truyền lại vẹn nguyên cho thế hệ trẻ", ông Tùng nhấn mạnh.

"Thanh xuân gửi lại" diễn ra từ ngày 17/7 đến hết ngày 2/9/2026, tại Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, số 12 Đào Tấn, phường Giảng Võ, thành phố Hà Nội. Những tài liệu, hồ sơ và kỷ vật được giới thiệu tại trưng bày là những chứng tích lịch sử chân thực, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" và lan tỏa những giá trị nhân văn của công tác lưu trữ trong đời sống hôm nay.

Bảo Thoa - Việt Khoa

Tác giả: Bảo Thoa - Việt Khoa

Nguồn:congthuong.vn Sao chép liên kết