Diễn đàn được tổ chức nhằm tạo không gian để học sinh, phụ huynh, nhà trường và các chuyên gia cùng trao đổi về sức khỏe tâm thần học đường và những nguy cơ trẻ em có thể gặp phải trên không gian mạng.
Giải mã những câu hỏi lớn
Phát biểu tại diễn đàn, nhà báo Phùng Công Sưởng – Tổng Biên tập Báo Tiền Phong cho rằng, học sinh hôm nay đang trưởng thành trong bối cảnh chuyển đổi số, internet, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo (AI) làm thay đổi sâu sắc cách học tập, giao tiếp và tiếp cận tri thức.
Công nghệ mang đến nhiều cơ hội để người trẻ học hỏi, sáng tạo và kết nối, nhưng cũng đặt ra những câu hỏi lớn: Làm thế nào để tiếp nhận thông tin mà vẫn giữ được tư duy độc lập? Làm sao sử dụng công nghệ mà không để công nghệ chi phối cuộc sống? Và làm thế nào để giữa vô vàn kết nối trực tuyến, mỗi học sinh vẫn duy trì được những kết nối bền chặt với gia đình, thầy cô, bạn bè và chính bản thân mình?
Nhà báo Phùng Công Sưởng nhấn mạnh, những băn khoăn ấy không chỉ dành cho học sinh mà còn là trách nhiệm của phụ huynh, nhà trường và các nhà quản lý giáo dục. Việc trao cho trẻ em thiết bị số hay quyền truy cập internet là chưa đủ; điều quan trọng hơn là giúp các em hình thành năng lực tự bảo vệ mình trong môi trường số.
Nhà báo Phùng Công Sưởng – Tổng Biên tập Báo Tiền Phong phát biểu tại chương trình.
“Một thế hệ lớn lên cùng công nghệ cần được tin tưởng, được trang bị kiến thức và kỹ năng, được trao cơ hội để thử nghiệm, lựa chọn và trưởng thành. Quan trọng nhất, các em phải biết rằng phía sau mình luôn có người lớn sẵn sàng đồng hành khi gặp những vấn đề vượt quá khả năng tự giải quyết”, nhà báo Phùng Công Sưởng nói.
Hình thành “hệ miễn dịch số”
Theo TS Tâm lý Nguyễn Thị Mai Hương – Trường Đại học Y Hà Nội, việc nhận diện các vấn đề tâm lý ở học sinh cần được nhìn nhận từ nhiều góc độ, xuất phát từ nhu cầu của trẻ và dựa trên sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội. Cha mẹ, thầy cô cần trở thành những người trẻ có thể tin tưởng, thay vì chỉ quan tâm đến điểm số, thành tích hay hành vi.
TS Nguyễn Thị Mai Hương nhấn mạnh, những cảm xúc tiêu cực, sự chưa trưởng thành hoặc chưa biết cách xử lý cảm xúc là điều có thể xảy ra trong quá trình lớn lên. Điều quan trọng là học sinh có cảm thấy an toàn để chia sẻ những điều mình đang trải qua hay không.
“Chúng ta cần giúp trẻ hiểu rằng một bài thi hay kết quả học tập không quyết định giá trị của một con người”, TS Nguyễn Thị Mai Hương nói.
Theo bà, học sinh cần được hỗ trợ để nhận diện bản thân, hiểu giá trị của mình và biết tìm kiếm sự trợ giúp khi gặp khó khăn.
TS Nguyễn Thị Mai Hương, bác sĩ, chuyên gia tâm lý Trường Đại học Y Hà Nội chia sẻ tại Diễn đàn.
Để phân biệt trạng thái tâm lý thông thường với những dấu hiệu bất thường, TS Nguyễn Thị Mai Hương khuyến nghị người lớn cần quan tâm, lắng nghe và theo dõi trẻ thường xuyên. Gia đình và nhà trường cần chủ động trao đổi về đặc điểm tâm sinh lý ở từng giai đoạn phát triển, cách tạo động lực tinh thần, những nguy cơ học sinh có thể gặp phải cũng như các nguồn lực hỗ trợ mà các em có thể tiếp cận.
“Thầy cô có trách nhiệm chia sẻ với phụ huynh về đặc điểm tâm sinh lý của các con, cách tạo động lực tinh thần cũng như những nguy cơ và nguồn lực trợ giúp mà các con có thể tiếp cận”, TS Nguyễn Thị Mai Hương nhấn mạnh.
Theo bà, sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội sẽ góp phần hình thành một hệ sinh thái an toàn, trong đó học sinh được lắng nghe, hỗ trợ và bảo vệ sức khỏe tinh thần trong quá trình trưởng thành.
Trong khuôn khổ chương trình, Viện Tâm lý Giáo dục và Đào tạo (IPET) chính thức ra mắt Hệ sinh thái hỗ trợ, tư vấn tâm lý trường học. Theo số liệu khảo sát của Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế), gần 90% trẻ em và thanh thiếu niên Việt Nam sử dụng Internet hằng ngày, với thời gian trung bình khoảng 5-7 giờ mỗi ngày. Ở nhóm học sinh trung học, thời lượng sử dụng Internet có thể còn cao hơn.
Ông Lê Xuân Trung - Chủ tịch Hội đồng quản trị Viện Tâm lý Giáo dục và Đào tạo (IPET) cho rằng, điều cần thiết không phải là dựng lên một “bức tường” ngăn cách trẻ em với Internet, mà là giúp các em hình thành một “hệ miễn dịch số” đủ mạnh để chủ động bảo vệ mình.
Học sinh hào hứng tham gia Diễn đàn.
“Hệ miễn dịch số” được hướng tới là khả năng giúp học sinh ứng phó với áp lực so sánh và những kỳ vọng phi thực tế trên mạng xã hội; nhận diện thông tin sai lệch, độc hại; không bị dẫn dắt bởi nội dung tiêu cực; biết cách ứng phó với bắt nạt trực tuyến, lên tiếng và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần.
Đó cũng là khả năng quản lý cảm xúc, duy trì sự cân bằng giữa đời sống thực và đời sống số, đồng thời xây dựng bản lĩnh để mỗi học sinh có thể làm chủ công nghệ thay vì bị công nghệ chi phối.
Trao đổi với học sinh, Đại úy Đinh Thị Như Hoa - Trung tâm Huấn luyện - Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an khuyến cáo, học sinh cần kiểm chứng thông tin khi gặp nội dung hoặc tài khoản giả mạo trên mạng.
Các em nên sử dụng chức năng báo cáo (report) của các nền tảng mạng xã hội để đề nghị xử lý, đồng thời không tương tác với các tài khoản giả mạo, tránh vô tình tiếp tay cho thông tin sai lệch hoặc các hành vi lừa đảo trên không gian mạng.
Ban tổ chức và đại diện thầy - trò Trường THCS & THPT Nguyễn Siêu.
Thông qua Diễn đàn Điều em muốn nói 2026: “Vắc – xin” số cho em, Ban Tổ chức kỳ vọng tạo thêm một không gian đối thoại cởi mở, nơi tiếng nói của học sinh được lắng nghe, những vấn đề các em đang đối mặt được nhìn nhận một cách nghiêm túc, từ đó tăng cường sự đồng hành giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong việc bảo vệ, hỗ trợ và tạo điều kiện để thế hệ trẻ phát triển an toàn, tự tin trong kỷ nguyên số.
