Tài nguyên bản địa kết hợp công nghệ là hướng đi bền vững
Sáng ngày 5/6, tại TP. Hồ Chí Minh, Trung tâm Nghiên cứu Kinh doanh và Hỗ trợ Doanh nghiệp (BSA) phối hợp cùng các đơn vị liên quan tổ chức hội thảo “Triển khai Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh lần thứ 12 - 2026 - Con đường phát triển bền vững”, đồng thời chính thức phát động Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh lần thứ 12 với chủ đề “Kiến tạo thế hệ doanh nông xanh trong kỷ nguyên phát triển bền vững”.
Đại biểu tham dự sự kiện. Ảnh: Thanh Minh.
Sự kiện thu hút sự tham gia của đông đảo chuyên gia, doanh nghiệp, dự án khởi nghiệp và các tổ chức hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Đây cũng là dấu mốc tiếp theo trong chuỗi hoạt động kết nối hệ sinh thái khởi nghiệp xanh trên phạm vi cả nước, sau các chương trình tại Hà Nội và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Được khởi động từ năm 2015, Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh hướng tới mục tiêu tìm kiếm, hỗ trợ và đồng hành cùng các dự án khai thác tài nguyên bản địa theo hướng gia tăng giá trị, ứng dụng khoa học công nghệ và phát triển bền vững. Sau hơn một thập kỷ, chương trình đã xây dựng được hệ sinh thái hỗ trợ khởi nghiệp khá hoàn chỉnh, từ đào tạo, huấn luyện, cố vấn, kết nối đầu tư đến xúc tiến thương mại và hỗ trợ truyền thông.
Theo Ban Tổ chức, trong 12 năm qua, chương trình đã tổ chức 49 diễn đàn, hơn 450 lớp tập huấn với trên 32.000 lượt doanh nghiệp và dự án tham gia; triển khai 11 mùa thi, thu hút gần 1.800 dự án đến từ 32 tỉnh, thành phố. Nhiều dự án trưởng thành từ cuộc thi đã phát triển thành doanh nghiệp có năng lực xuất khẩu, góp phần nâng tầm giá trị nông sản và đặc sản địa phương.
Bà Vũ Kim Hạnh - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao.
Chia sẻ tại lễ phát động, bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao - nhấn mạnh: Giá trị của một chương trình được duy trì nhiều năm không nằm ở việc liên tục tạo ra điều mới, mà ở khả năng học hỏi từ thực tiễn và cập nhật những bài học từ thị trường cũng như cộng đồng doanh nghiệp.
Theo bà Kim Hạnh, khi bắt đầu xây dựng Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh cách đây 12 năm, công thức cốt lõi là “tài nguyên bản địa cộng với công nghệ mới”. Đến nay, khái niệm tài nguyên bản địa đã được mở rộng, không chỉ là nguyên liệu đặc trưng của từng địa phương mà còn bao gồm nguồn nhân lực, tri thức, kỹ năng và các giá trị văn hóa cộng đồng. “Tài nguyên bản địa không chỉ là nguyên liệu. Đó còn là lực lượng lao động, là tri thức và những giá trị văn hóa tích lũy trong cộng đồng. Tất cả đều có thể trở thành nguồn lực cho khởi nghiệp và phát triển”, bà Kim Hạnh nhấn mạnh.
Từ thực tiễn đồng hành cùng doanh nghiệp, Ban Tổ chức xác định ba từ khóa trọng tâm của mùa thi năm nay là xuất khẩu, nghiên cứu phát triển (R&D) và phát triển bền vững. Trong đó, định hướng “Go Global” được xem là động lực để các doanh nghiệp trẻ đưa sản phẩm Việt vươn ra thị trường quốc tế. Song hành với đó là đầu tư cho R&D nhằm gia tăng giá trị sản phẩm, ứng dụng khoa học, công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Bà Kim Hạnh dẫn chứng các mô hình như Sokfarm hay Ecoco, những doanh nghiệp từng đoạt giải Khởi nghiệp Xanh, hiện đã trở thành những điển hình về đổi mới sáng tạo nhờ mạnh dạn đầu tư cho nghiên cứu và phát triển ngay từ giai đoạn đầu.
Theo Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao, thành công của các doanh nghiệp này là minh chứng cho hướng đi đúng đắn của chương trình: Phát triển doanh nghiệp dựa trên nền tảng giá trị bản địa, nhưng có tư duy toàn cầu và năng lực đổi mới sáng tạo.
Mở rộng hệ sinh thái hỗ trợ theo bốn nhóm phát triển
Bước sang năm thứ 12, Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh tiếp tục được thiết kế theo hướng đồng hành dài hạn thay vì chỉ tập trung vào hoạt động trao giải.
Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh 2026 chính thức phát động, khuyến khích sự đổi mới sáng tạo của các doanh nghiệp trẻ ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực kinh tế xanh, hướng tới phát triển bền vững. Ảnh: Thanh Minh.
Cuộc thi diễn ra từ tháng 4 đến tháng 10/2026 với tổng giá trị giải thưởng gần 1 tỷ đồng. Bên cạnh các giải thưởng bằng tiền mặt, các dự án còn được hỗ trợ đào tạo, xúc tiến thương mại, truyền thông và kết nối đầu tư.
Điểm mới nổi bật của cuộc thi năm nay là việc phân chia đối tượng tham gia thành 4 nhóm phát triển, gồm: Hạt giống (ý tưởng kinh doanh và startup dưới 1 năm), Ươm tạo (1-3 năm), Tăng tốc (3-5 năm) và Dẫn dắt (trên 5 năm).
Theo Ban Tổ chức, cách phân nhóm này giúp doanh nghiệp tiếp cận các nội dung hỗ trợ phù hợp với từng giai đoạn phát triển, từ xây dựng mô hình kinh doanh, hoàn thiện sản phẩm, tiêu chuẩn hóa quy trình đến mở rộng thị trường và nâng cao năng lực xuất khẩu.
Bà Vũ Kim Anh - Phó Giám đốc Trung tâm BSA, Trưởng Ban tổ chức cuộc thi - cho biết: Điều đáng tự hào nhất sau hơn 11 năm, không phải là số lượng dự án tham gia mà là sự hình thành của một thế hệ doanh nông trẻ. Thế hệ này biết khai thác tài nguyên bản địa bằng tư duy đổi mới sáng tạo và mô hình kinh doanh bền vững.
Tính đến đầu tháng 6/2026, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ và Hà Nội là những địa phương có số lượng dự án đăng ký nhiều nhất. Đây được xem là tín hiệu tích cực cho thấy sức hút ngày càng lớn của các mô hình kinh doanh xanh.
Trong năm nay, chương trình tập trung hỗ trợ doanh nghiệp về xây dựng thương hiệu xanh, tiêu chuẩn hóa sản phẩm, ứng dụng AI và IoT trong sản xuất, kinh tế tuần hoàn và chiến lược phát triển thị trường. Đồng thời, các dự án sẽ có cơ hội tham gia các bootcamp tăng tốc, workshop chuyên đề, study tour trong và ngoài nước cùng nhiều hoạt động kết nối B2B, B2C.
Khởi nghiệp xanh phải đi cùng quản trị và kinh tế tuần hoàn
Tại hội thảo, nhiều chuyên gia cũng chia sẻ các xu hướng và bài học phát triển dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp.
Bà Nguyễn Thị Xuân Yến - chuyên gia phát triển bền vững. Ảnh: Thanh Minh.
Bà Trần Thị Lan Anh - Cố vấn chiến lược về M&A và tăng trưởng thị trường quốc tế, cho rằng, sau khi vượt qua giai đoạn tìm kiếm sự phù hợp giữa sản phẩm và thị trường, nhiều startup lại gặp khó khăn về quản trị, tài chính và tổ chức.
Theo vị chuyên gia này, thách thức lớn nhất của doanh nghiệp không còn là bán được hàng mà là xây dựng được một hệ thống đủ mạnh để tăng trưởng bền vững. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải chuyển từ tư duy “làm mọi thứ để tồn tại” sang tư duy “xây dựng hệ thống để phát triển”.
Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Xuân Yến - chuyên gia phát triển bền vững, chia sẻ những xu hướng tiêu dùng mới được ghi nhận tại Hội chợ Thaifex 2026. Theo bà Xuân Yến, thị trường toàn cầu đang chuyển dịch mạnh theo hướng thực phẩm tốt cho sức khỏe, cá nhân hóa trải nghiệm tiêu dùng và tôn vinh các giá trị bản địa.
Bà Trần Thị Lan Anh - Cố vấn chiến lược về M&A và tăng trưởng thị trường quốc tế.
Đây cũng chính là những cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam phát triển các sản phẩm xanh, có nguồn gốc rõ ràng và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.
Ở góc độ kinh tế tuần hoàn, ông Nguyễn Gia Huy Chương - Giám đốc Điều hành Công ty Cổ phần Tái chế Bao bì PRO Việt Nam - nhận định: Mô hình tuần hoàn đang trở thành động lực quan trọng cho quá trình chuyển đổi xanh. Theo đó, việc kéo dài vòng đời sản phẩm, tái sử dụng và tái chế nguyên liệu giúp giảm áp lực lên tài nguyên thiên nhiên. Đồng thời, tạo điều kiện để doanh nghiệp ứng dụng khoa học, công nghệ, nâng cao hiệu quả sản xuất và năng lực cạnh tranh.
Ban Tổ chức kỳ vọng, Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh sẽ tiếp tục là nơi phát hiện và nuôi dưỡng những mô hình kinh doanh có trách nhiệm với môi trường, tạo sinh kế cho cộng đồng và góp phần thúc đẩy tăng trưởng xanh, phát triển bền vững tại Việt Nam.
