Đắk Lắk: Khát vọng ấm no trên vùng đất mới từ lễ hội Lồng Tồng

Bức tranh đa sắc màu từ lễ hội

Ngày 20/3, trong không khí rộn ràng của những ngày đầu xuân, UBND xã Ea Kly (tỉnh Đắk Lắk) long trọng tổ chức khai mạc Lễ hội Lồng Tồng lần thứ I. Sự kiện không chỉ mang ý nghĩa văn hóa mà còn là dấu mốc quan trọng trong nỗ lực bảo tồn, phát huy bản sắc truyền thống của đồng bào Tày, Nùng trên vùng đất Tây Nguyên.

Theo Ban Tổ chức, trong tiếng Tày, Nùng, “Lồng Tồng” nghĩa là “xuống đồng”. Đây là lễ hội dân gian gắn liền với nền nông nghiệp lúa nước, mang đậm tín ngưỡng phồn thực, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Hiện nay, xã Ea Kly có 10 thôn với đông đảo đồng bào từ các tỉnh phía Bắc di cư vào sinh sống. Trước đây, các nghi lễ chỉ diễn ra nhỏ lẻ trong phạm vi gia đình hoặc nhóm nhỏ. Vì vậy, việc tổ chức lễ hội quy mô cấp xã lần đầu tiên đã đáp ứng mong mỏi của người dân, đồng thời tạo sân chơi văn hóa lành mạnh, tăng cường sự gắn kết cộng đồng.

Ngay từ sáng sớm, không khí lễ hội đã rộn ràng với tiếng trống, tiếng chiêng vang vọng khắp nơi. Những tà áo chàm giản dị của người Tày, trang phục thêu hoa văn tinh xảo của người Nùng cùng sắc màu của các dân tộc khác hòa quyện, tạo nên một bức tranh văn hóa đa sắc, sinh động.

Mở đầu lễ hội là các tiết mục văn nghệ đặc sắc, nổi bật với điệu múa sư tử mèo độc đáo. Những động tác uyển chuyển, mạnh mẽ không chỉ mang tính giải trí mà còn thể hiện ý nghĩa tâm linh, xua đuổi tà ma, đón rước may mắn. Điểm nhấn của lễ hội là nghi thức xuống đồng thiêng liêng. Những đường cày đầu tiên trên thửa ruộng đầu năm, cùng nghi thức gieo hạt tượng trưng, đã tái hiện sinh động đời sống sản xuất nông nghiệp, thể hiện sự gắn bó với đất đai và khát vọng về một mùa vụ bội thu, cuộc sống đủ đầy của người dân.

Bảo tồn văn hoá đồng bào dân tộc thiểu số

Có mặt tại lễ hội từ khá sớm, anh Trương Thái Học, du khách đến từ xã M’Drắk (tỉnh Đắk Lắk), chia sẻ anh đã chủ động sắp xếp thời gian, đưa cả gia đình đến tham dự ngay sau khi biết thông tin qua mạng xã hội. Không chỉ riêng anh Học, sự hiện diện của đông đảo du khách từ nhiều nơi đã góp phần khẳng định sức lan tỏa mạnh mẽ, cũng như sức hấp dẫn bền bỉ của những giá trị văn hóa truyền thống khi được tổ chức chỉn chu và đầy tâm huyết.     

Anh Nguyễn Hải Dương (đến từ phường Thành Nhất, tỉnh Đắk Lắk) chia sẻ, năm nay, anh cùng vợ con đến tham dự Lễ hội Lồng Tồng tại xã Ea Kly và cảm thấy đây là một hoạt động rất ý nghĩa. Theo anh, lễ hội không chỉ tái hiện sinh động những nghi thức truyền thống gắn với sản xuất nông nghiệp, thể hiện mong ước về một mùa màng bội thu, mà còn là dịp để các thành viên trong gia đình hiểu thêm về nét đẹp văn hóa của đồng bào dân tộc Tày, Nùng. Gia đình anh đặc biệt ấn tượng với không khí vui tươi, đậm đà bản sắc và sự thân thiện của người dân địa phương. Bên cạnh đó, việc được thưởng thức những món ăn đặc trưng, độc đáo của đồng bào cũng khiến chuyến đi trở nên đáng nhớ hơn đối với gia đình anh.

Ông Nguyễn Xuân Hưng - Chủ tịch UBND xã Ea Kly cho biết, việc tổ chức Lễ hội Lồng Tồng năm nay có ý nghĩa đặc biệt khi đây là lần đầu tiên địa phương chủ động đứng ra thực hiện nhằm phục dựng và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào Tày, Nùng trên địa bàn. Theo ông, lễ hội không chỉ tái hiện nghi lễ xuống đồng, một nét sinh hoạt tín ngưỡng gắn bó mật thiết với đời sống sản xuất nông nghiệp, mà còn góp phần tạo dựng không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng lành mạnh, vui tươi. Thông qua đó, địa phương mong muốn tăng cường sự gắn kết giữa người dân, đồng thời quảng bá hình ảnh quê hương Ea Kly đến với khách du lịch, từng bước khai thác tiềm năng phát triển du lịch gắn với bảo tồn bản sắc dân tộc.

Còn ông Nguyễn Văn Hoan - Bí thư Đảng ủy xã Ea Kly cho hay, sau khi thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính, trên địa bàn xã hiện có 10 thôn có đồng bào các tỉnh phía Bắc sinh sống, trong đó có đông người Tày, Nùng. Trước đây, các hoạt động lễ hội chủ yếu diễn ra nhỏ lẻ, phạm vi hẹp, chưa tạo được sự lan tỏa rộng rãi. Vì vậy, việc tổ chức Lễ hội Lồng Tồng với quy mô cấp xã là cần thiết, không chỉ nhằm gìn giữ và quảng bá bản sắc văn hóa truyền thống mà còn góp phần củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc. Đây cũng là dịp để các cộng đồng giao lưu, chia sẻ, thắt chặt tình đoàn kết, cùng chung tay xây dựng đời sống văn hóa ngày càng phong phú, bền vững.

Người dân tin tưởng Lễ hội Lồng Tồng sẽ trở thành một sự kiện thường niên, một điểm sáng văn hóa không chỉ của người dân ở địa bàn xã Ea Kly mà còn là một điểm du lịch lý tưởng của du khách thập phương. Từ đó, góp phần làm phong phú thêm đời sống tinh thần của nhân dân và thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương ngày càng phát triển.