Quy hoạch đa trung tâm, ưu tiên chế biến và logistics
Ngày 30/10, tỉnh Đắk Lắk tổ chức hội nghị sơ kết, đánh giá kết quả thực hiện Kết luận số 67-KL/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 72/2022/QH15 của Quốc hội và công bố Quy hoạch chung đô thị Buôn Ma Thuột đến năm 2050.
Hội nghị sơ kết, đánh giá kết quả thực hiện các cơ chế, chính sách và công bố Quy hoạch chung đô thị Buôn Ma Thuột đến năm 2050.
Theo Quyết định số 3499/QĐ-UBND ngày 29/10/2026 của UBND tỉnh Đắk Lắk, phạm vi quy hoạch bao gồm toàn bộ địa giới hành chính của 5 phường: Buôn Ma Thuột, Tân An, Tân Lập, Thành Nhất, Ea Kao và xã Hòa Phú, với diện tích khoảng 37.738 ha.
Quy hoạch định hướng xây dựng Buôn Ma Thuột trở thành đô thị xanh, sinh thái, thông minh, hiện đại, giàu bản sắc; tăng cường vai trò đầu mối liên kết giữa Tây Nguyên với duyên hải Nam Trung Bộ. Không gian đô thị phát triển theo hướng đa cực, đa trung tâm, dựa trên chức năng, lợi thế và chuỗi giá trị của từng khu vực, ưu tiên mở rộng về phía Đông, Đông Nam dọc các tuyến vành đai 1, 2.
Các cực tăng trưởng được xác định với chức năng cụ thể. Ea Cuôr Kắp là trung tâm logistics, thương mại, du lịch hội nghị, hội thảo và sự kiện, giữ vai trò cửa ngõ phía Đông. Ea Tam là trung tâm hành chính, văn hóa và quảng trường tỉnh. Ea Kao phát triển trung tâm công nghệ, giáo dục và đổi mới sáng tạo. Khu vực Hòa Phú – Thành Nhất – Ea Kao phát triển nông nghiệp công nghệ cao gắn với chế biến và logistics.
Không gian đô thị được chia thành 6 phân khu, tương ứng với 5 phường và xã Hòa Phú. Phường Buôn Ma Thuột giữ vai trò đô thị hạt nhân, bao gồm trung tâm hiện hữu và trung tâm tổng hợp đa chức năng mới tại khu vực hồ Ea Tam. Các trục thương mại, dịch vụ được định hướng hình thành dọc tuyến giao thông chính và vành đai mới, kết hợp phát triển kinh tế đêm, chợ đêm và chuỗi điểm đến văn hóa, cà phê.
Phường Tân Lập là khu đô thị động lực phía Đông, phát triển theo mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng, kết hợp đô thị sinh thái và thông minh. Quy hoạch định hướng nâng cấp sân bay, hình thành trung tâm logistics - sân bay gắn với đường sắt quốc gia và ga hàng hóa; phát triển trung tâm đa chức năng phía Nam hồ Ea Cuôr Kắp.
Về kinh tế, quy hoạch xác định ba trụ cột chiến lược: phát triển công nghiệp chế biến gắn với nông nghiệp công nghệ cao; xây dựng Buôn Ma Thuột trở thành “Thủ phủ cà phê toàn cầu”; phát triển trung tâm đổi mới sáng tạo và kinh tế tri thức của Tây Nguyên. Trong đó, chế biến sâu được chú trọng nhằm nâng tầm chuỗi giá trị, còn thương hiệu cà phê gắn với nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và du lịch cao cấp.
Hòa Phú được định hướng trở thành khu vực công nghiệp, logistics nông sản phía Tây Nam đô thị. Trọng tâm là hoàn thiện, mở rộng Khu công nghiệp Hòa Phú, phát huy lợi thế kết nối Quốc lộ 14, các tuyến cao tốc và vành đai; ưu tiên công nghiệp sạch, công nghiệp hỗ trợ, chế biến sâu nông sản và dịch vụ logistics.
Để hỗ trợ sản xuất, giao thương, quy hoạch chú trọng giao thông đa phương thức, kết nối đường bộ, đường sắt và hàng không. Các tuyến cao tốc trong định hướng giao thông đối ngoại gồm Bắc - Nam phía Tây, Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột và Liên Khương - Buôn Ma Thuột. Tuyến đường sắt Tây Nguyên được quy hoạch với một ga hàng hóa, một ga hành khách, thực hiện sau năm 2030.
Các đại biểu tham dự hội nghị
Cảng hàng không Buôn Ma Thuột được định hướng đến năm 2050 duy trì cấp 4C, bổ sung đường cất hạ cánh số 2, đạt công suất 7 triệu hành khách và 15.000 tấn hàng hóa mỗi năm. Cùng với giao thông, hạ tầng điện, hạ tầng số, cấp thoát nước và xử lý chất thải được định hướng phát triển đồng bộ, đáp ứng yêu cầu mở rộng đô thị.
Ưu tiên hạ tầng kết nối, đưa quy hoạch vào thực tế
Phát biểu kết luận hội nghị, ông Lương Nguyễn Minh Triết, Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk nhấn mạnh, trong không gian phát triển từ cao nguyên đến duyên hải, Buôn Ma Thuột phải giữ vai trò đô thị trung tâm, đô thị hạt nhân của Tây Nguyên và là cực phát triển quan trọng của tỉnh. Đô thị cần kết nối vùng nguyên liệu với công nghiệp chế biến, logistics, thị trường, đồng thời nâng cao năng lực cung cấp các dịch vụ cho khu vực.
Ông Lương Nguyễn Minh Triết phát biểu kết luận hội nghị.
Theo Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk, quy hoạch chung đến năm 2050 cùng quy hoạch tỉnh đã tạo nền tảng cho định hướng phát triển. Nhiệm vụ trước mắt là lựa chọn đúng việc ưu tiên, chuẩn bị dự án khả thi và huy động nguồn lực thực hiện, gắn với tăng trưởng kinh tế, nâng cao chất lượng sống và giữ gìn bản sắc đô thị.
Bí thư Tỉnh ủy đề nghị UBND tỉnh Đắk Lắk khẩn trương công khai, triển khai quy hoạch chung; tập trung lập quy hoạch phân khu đối với 6 phân khu và các quy hoạch chi tiết. Danh mục công việc, dự án đầu tư phải xác định rõ thứ tự ưu tiên, việc cần làm ngay và nhiệm vụ chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo, gắn với cơ quan chủ trì, thời hạn, sản phẩm và nguồn lực cụ thể.
Quá trình triển khai cần rà soát kỹ hiện trạng sử dụng đất, khu dân cư và các dự án liên quan để bảo đảm tính khả thi, hạn chế phát sinh vướng mắc. Quy hoạch phải kết nối đô thị hiện hữu với khu vực phát triển mới và vùng phụ cận; dành quỹ đất cho công trình công cộng, cây xanh, hạ tầng thiết yếu và dự trữ phát triển.
Về đầu tư, Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk yêu cầu tập trung nguồn lực để hạ tầng kết nối đi trước, tạo điều kiện mở rộng không gian kinh tế, thu hút đầu tư. Trước mắt, ưu tiên hoàn thành các công trình đang triển khai, nhất là những tuyến kết nối cao tốc Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột với mạng lưới giao thông đô thị, vùng sản xuất và các khu công nghiệp.
Trên cơ sở quy hoạch chung, tỉnh cần rà soát các khu vực có lợi thế kết nối cao tốc, cảng hàng không và trục giao thông chính để cụ thể hóa trong quy hoạch phân khu. Đồng thời, chủ động chuẩn bị đất sạch, thu hút các dự án chế biến, logistics, thương mại và dịch vụ.
UBND tỉnh cần xác định thứ tự ưu tiên của các dự án trọng điểm và phương án huy động vốn. Đầu tư công tập trung cho hạ tầng thiết yếu, chuẩn bị đầu tư và giải phóng mặt bằng; đồng thời huy động vốn ngoài ngân sách. Xúc tiến đầu tư phải gắn với dự án cụ thể, làm rõ điều kiện đất đai, hạ tầng, thủ tục, chú trọng hiệu quả sử dụng đất và đóng góp lâu dài cho địa phương.
Đối với kết nối liên vùng, tỉnh tiếp tục chuẩn bị dự án cao tốc Phú Yên – Đắk Lắk, phối hợp chuẩn bị cao tốc Bắc – Nam phía Tây đoạn qua Buôn Ma Thuột và nghiên cứu tuyến Buôn Ma Thuột – Liên Khương. Cùng với đó, nghiên cứu khả năng nâng cấp sân bay, phát triển trung tâm logistics gắn với cảng cạn theo quy hoạch, kết nối Tây Nguyên với các cảng biển và thị trường.
Phối cảnh khu vực Ngã Sáu – Tượng đài Chiến thắng trong Quy hoạch chung đô thị Buôn Ma Thuột đến năm 2050.
Ông Lương Nguyễn Minh Triết cũng lưu ý, Buôn Ma Thuột cần phát triển hiện đại nhưng không đánh mất bản sắc. Hệ thống suối, hồ, cây xanh phải trở thành cấu phần cốt lõi của quy hoạch, gắn với công viên và không gian công cộng. Việc bảo tồn buôn làng, nhà dài, bến nước, văn hóa cồng chiêng cần kết hợp phát triển du lịch cộng đồng để người dân trực tiếp tham gia, hưởng lợi.
Xây dựng và phát triển Buôn Ma Thuột là nhiệm vụ chung của cả tỉnh. Người đứng đầu các cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm về tiến độ, kết quả; các địa phương chủ động phối hợp, tăng cường quản lý đất đai, trật tự xây dựng, xử lý vi phạm ảnh hưởng đến việc triển khai quy hoạch.
Giai đoạn 2026-2035, tập trung lập chương trình phát triển đô thị, quy chế quản lý kiến trúc, quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết; đầu tư hạ tầng kỹ thuật khung, cụm công nghiệp, hạ tầng xã hội trọng điểm và đô thị mới. Sau năm 2035 đến năm 2050, tiếp tục đầu tư hoàn thiện, đưa vào sử dụng các khu chức năng và quản lý phát triển theo quy hoạch.
