Xã Dliê Ya: Nâng cao giá trị sầu riêng bằng mã số vùng trồng

Trước đây, do thói quen canh tác truyền thống, việc phun thuốc, bón phân chưa tuân thủ quy trình khiến chi phí sản xuất cao, chất lượng nông sản thiếu ổn định, dễ rơi vào cảnh mua bán trôi nổi trên thị trường và thiếu doanh nghiệp (DN), hợp tác xã (HTX) đứng ra bao tiêu ổn định.

Ông Quách Đình Thinh (thôn Đoàn Kết) kiểm tra vườn sầu riêng.

Nhằm đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc từ các thị trường xuất khẩu, chính quyền xã Dliê Ya đang tập trung xây dựng vùng nguyên liệu bền vững. Mới đây, UBND xã ban hành kế hoạch triển khai Chiến dịch cao điểm “30 ngày đêm số hóa dữ liệu, chuẩn hóa, cập nhật và kết nối dữ liệu mã số vùng trồng sầu riêng, cơ sở đóng gói và kết nối hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản”. Theo đó, Phòng Kinh tế xã chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, các đơn vị liên quan, các hộ dân, DN, HTX xây dựng, cấp mã số vùng trồng, tích cực vận động các hộ dân thiết lập mã số vùng trồng đối với cây sầu riêng.

Ông Mai Quốc Doanh, Chủ tịch UBND xã Dliê Ya cho biết: "Việc số hóa dữ liệu vùng trồng bảo đảm nguyên tắc “một lần khai báo, nhiều lần sử dụng”; không yêu cầu người dân, DN kê khai lại dữ liệu đã có, không phát sinh thủ tục hành chính, chi phí không cần thiết”.

Gia đình ông Quách Đình Thinh (thôn Đoàn Kết) trồng hơn 1 ha sầu riêng, đã hoàn tất hồ sơ đăng ký mã số vùng trồng để bảo đảm điều kiện xuất khẩu. Ông Thinh cho biết: "Mỗi năm, gia đình tôi thu hoạch khoảng 20 tấn quả. Khi địa phương hướng dẫn, gia đình tôi đã hoàn thành thủ tục đăng ký mã số vùng trồng cho toàn bộ diện tích. Người dân chúng tôi rất hoan nghênh việc làm này, vì mong muốn nông sản làm ra vừa an toàn cho mình nhưng cũng an toàn cho người tiêu dùng, quan trọng hơn là giá trị sản phẩm tăng".

Một cơ sở thu mua sầu riêng trên địa bàn xã Dliê Ya hoạt động hết công suất trong mùa thu hoạch.

Ở khâu tiêu thụ, là đơn vị chuyên thu mua nông sản, ngay đầu vụ, Công ty TNHH MTV Kim Sa đã đặt cơ sở thu mua sầu riêng tại thôn Ea Blông, xã Dliê Ya. Ông Mai Thành Trung, Phó Giám đốc Công ty cho rằng, Nhà nước cần siết chặt việc quản lý mã số vùng trồng để tránh nhập nhằng giữa sản phẩm có mã số vùng trồng và sản phẩm không có. Những đơn vị có sản phẩm bảo đảm tiêu chuẩn, có mã số vùng trồng cần được hưởng cơ chế khác hơn trong tiêu thụ sản phẩm. Như vậy mới tạo được động lực cho các cá nhân, đơn vị tham gia sản xuất theo tiêu chuẩn, đầu tư cho chất lượng.

Đến nay, xã Dliê Ya đã được cấp 82 mã số vùng trồng với tổng diện tích khoảng 120.000 ha, bao gồm 29 mã phục vụ xuất khẩu (chủ yếu sang Trung Quốc) và 53 mã tiêu thụ nội địa. Dữ liệu thu thập được cập nhật lên nền tảng bản đồ số để theo dõi biến động diện tích và quản lý sản xuất.

Mã số vùng trồng là “tấm hộ chiếu” định danh giúp bảo vệ uy tín nông sản và phòng chống gian lận thương mại. Sau khi xây dựng mã số vùng trồng, sầu riêng trên địa bàn xã sẽ từng bước nâng cao chất lượng, có đầu ra ổn định, xuất khẩu chính ngạch, từ đó khẳng định được thương hiệu trên thị trường.

Thế Hùng