Chiều 20/7, tại TP. Hồ Chí Minh, Quỹ châu Á - Thái Bình Dương của Canada (APF Canada) phối hợp với Bộ Công Thương Việt Nam và Đại sứ quán Canada tại Việt Nam tổ chức Diễn đàn Canada - Việt Nam với chủ đề Khả năng chống chịu kinh tế và Liên kết CPTPP - EU. Đây là hoạt động bên lề Hội nghị Quan chức cấp cao CPTPP lần thứ ba (SOM3), đồng thời là một trong những sự kiện thuộc chuỗi hoạt động của Năm Chủ tịch CPTPP 2026 do Việt Nam đảm nhiệm.
Cơ hội lớn khi thị trường "mở"
Bên lề diễn đàn, trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Michele D'Ercole, Tổng Giám đốc Henoto Việt Nam cho biết, diễn đàn được tổ chức mang ý nghĩa quan trọng trong việc làm rõ hơn những cơ hội mà hiệp định này mang lại, đặc biệt là mối quan hệ giữa Canada và Việt Nam, cũng như các quốc gia khác đã ký kết hiệp định.
Ông Michele D'Ercole, Tổng Giám đốc Henoto Việt Nam.
Sự kiện cũng giúp các doanh nghiệp hiểu rõ hơn về những cơ hội dành cho cả hai phía, từ nhà cung cấp đến khách hàng. Theo ông Michele D'Ercole, một thị trường tự do chắc chắn sẽ tạo ra rất nhiều cơ hội. Đồng thời, chuỗi cung ứng cũng sẽ được mở rộng, qua đó gia tăng cơ hội cho cả nhà cung cấp lẫn khách hàng.
"Khi có một thị trường được vận hành trên cơ sở hiệp định thương mại tự do, với thuế nhập khẩu và thuế quan bằng 0, chất lượng hoạt động của doanh nghiệp chắc chắn sẽ được nâng lên và cơ hội hợp tác giữa hai quốc gia cũng sẽ tăng lên rất nhiều", ông Michele D'Ercole nói.
Đánh giá về những lợi thế cạnh tranh trong lĩnh vực thương mại và đầu tư với các đối tác Canada trong khuôn khổ CPTPP, ông Michele D'Ercole cho biết, năng lượng là một lĩnh vực rất quan trọng khi Việt Nam đang thúc đẩy mạnh mẽ phát triển bền vững. Ngoài ra còn có nông nghiệp, thực phẩm và nhiều ngành khác.
Hiệp định này sẽ tạo điều kiện để hai bên tiến thêm một bước trong việc tăng cường quan hệ hợp tác và xây dựng mối quan hệ đối tác vững mạnh giữa hai quốc gia, đồng thời giữa hai nền kinh tế. Đây cũng là thời điểm rất quan trọng đối với cả hai nước, không chỉ để tạo động lực cho giai đoạn còn lại của năm 2026 mà còn đặt nền móng cho những bước phát triển lớn hơn trong năm 2027.
Ông Michele D'Ercole nhấn mạnh, từ việc tăng cường quan hệ giữa CPTPP và EU, cộng đồng doanh nghiệp có thể được hưởng lợi rất nhiều. Trong đó, thị trường sẽ trở nên rộng lớn hơn và cạnh tranh hơn nhờ môi trường thương mại tự do. Điều này sẽ tạo dựng mối quan hệ tốt đẹp giữa các bên, đồng thời hình thành môi trường và điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động kinh doanh. Trong bối cảnh hiện nay, điều quan trọng là phải có một thị trường mở, chứ không phải khép kín.
“Khi thị trường được mở cửa, chất lượng của mỗi nền kinh tế sẽ được nâng cao, năng lực cạnh tranh sẽ tăng lên và các mối quan hệ hợp tác cũng sẽ phát triển. Lợi ích mang lại sẽ rất lớn, không chỉ đối với các nền kinh tế mà đặc biệt là đối với các doanh nghiệp đang trực tiếp hoạt động kinh doanh. Vì vậy, theo tôi, đây là thời điểm rất thích hợp để mở rộng cơ hội kinh doanh và thúc đẩy những mối quan hệ hợp tác tốt đẹp hơn giữa các bên”, ông Michele D'Ercole nói.
Đẩy mạnh năng lực thực thi để tận dụng lợi thế
Đồng quan điểm, ông Jack Nguyen, Tổng Giám đốc InCorp Việt Nam cho rằng, CPTPP mang lại cơ hội rất lớn, đặc biệt trong bối cảnh Canada cần đa dạng hóa và mở rộng quan hệ thương mại với nhiều quốc gia trên thế giới.
Ông Jack Nguyen, Tổng Giám đốc InCorp Việt Nam trao đổi với phóng viên Báo Công Thương bên lề diễn đàn.
Trong bối cảnh hiện nay, các quốc gia như Việt Nam mở ra một triển vọng rất tích cực đối với thương mại của Canada. Hiệp định CPTPP, với các cam kết về cắt giảm thuế quan và tạo thuận lợi thương mại, đang tạo ra những điều kiện rất tích cực cho Canada. Do đó, Canada đang ở vị thế thuận lợi để tận dụng cơ hội này nhằm mở rộng thương mại với Việt Nam cũng như các quốc gia thành viên khác của CPTPP.
Tuy nhiên, theo ông Jack Nguyen, vẫn còn một số thách thức và rào cản cần vượt qua khi thực thi CPTPP.
Thứ nhất, điều quan trọng nhất là phải bảo đảm tuân thủ đầy đủ các quy định của CPTPP, đặc biệt là quy tắc xuất xứ và việc xác định xuất xứ hàng hóa. Đây là yếu tố cần được thực hiện chính xác.
Thứ hai, các thủ tục hành chính. Doanh nghiệp cần thực hiện khá nhiều quy trình và hồ sơ để đáp ứng các quy định của CPTPP.
Thứ ba, vấn đề logistics và vận chuyển hàng hóa giữa Canada và Việt Nam. Các quy trình này cần được làm rõ và vận hành hiệu quả để hàng hóa có thể được giao thương đúng theo các điều khoản của CPTPP.
Từ thực tiễn doanh nghiệp, theo ông Jack Nguyen, để tận dụng tối đa các lợi thế mà Hiệp định mang lại, các doanh nghiệp trước hết cần nâng cao nhận thức về CPTPP. Đồng thời, chủ động tìm đến các đơn vị tư vấn, chuyên gia để được hướng dẫn cách thức bảo đảm hàng hóa đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của CPTPP khi giao thương giữa Canada và Việt Nam. Có rất nhiều thủ tục hành chính cần thực hiện, vì vậy việc đồng hành cùng các chuyên gia sẽ giúp doanh nghiệp hoàn thành quy trình một cách hiệu quả hơn.
"Việt Nam nói riêng và khu vực Đông Nam Á nói chung là một thị trường rất lớn đối với doanh nghiệp Canada. Với hơn 600 triệu dân, khu vực này mang đến tiềm năng rất lớn cho hàng hóa và hoạt động đầu tư của Canada", ông Jack Nguyen nhấn mạnh.
"Rộng cửa" tiếp cận các thị trường lớn
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Ngô Minh Quân - Giám đốc điều hành Công ty TNHH Hợp nhất Hải ngoại Siêu tốc đánh giá, Hiệp định CPTPP hiện nay đã tương đối toàn diện vì bao gồm nhiều thị trường lớn ở Bắc Mỹ, châu Âu và khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Điều đó mở ra cơ hội hợp tác và kết nối rất lớn. Trong đó, khu vực Bắc Mỹ có Canada và Mexico; khu vực châu Á có Nhật Bản và Australia, đều là những thị trường lớn. Gần đây, Vương quốc Anh cũng tham gia CPTPP, bổ sung thêm một thị trường quan trọng ở châu Âu.
Ông Ngô Minh Quân - Giám đốc điều hành Công ty TNHH Hợp nhất Hải ngoại Siêu tốc.
Thực tế cho thấy, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang các thị trường này tăng khá mạnh trong những năm gần đây. Trong đó, các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như may mặc, giày dép, nông, lâm, thủy sản đều tăng rất mạnh. Đây là cơ hội rất lớn để hàng hóa Việt Nam tiếp cận nhiều thị trường trên thế giới.
Ở chiều ngược lại, CPTPP cũng tạo ra cơ hội hợp tác sâu rộng hơn giữa Việt Nam và các nước thành viên. Hiệp định cũng có những quy định rõ ràng về tỷ lệ sử dụng nguyên liệu trong nội khối để đáp ứng quy tắc xuất xứ. Điều này mở ra cơ hội hợp tác giữa các nước thành viên, đồng thời thu hút đầu tư từ các nước CPTPP vào Việt Nam để sản xuất và xuất khẩu.
Từ góc nhìn trong lĩnh vực logistics, theo ông Ngô Minh Quân, việc thúc đẩy thực thi CPTPP sẽ làm tăng khối lượng hàng hóa vận chuyển từ Việt Nam sang các nước thành viên. Khi lượng hàng tăng, nhu cầu vận tải cũng tăng theo. Nhiều hàng hơn thì cần nhiều tàu hơn, nhiều chuyến bay hơn để vận chuyển hàng hóa. Đây vừa là cơ hội, nhưng cũng vừa là thách thức đối với Việt Nam.
“Hiện nay, Việt Nam vẫn phụ thuộc khá lớn vào đội tàu của nước ngoài cũng như năng lực vận tải hàng không của các hãng nước ngoài. Nếu tận dụng tốt các cơ hội mà CPTPP mang lại để phát triển đội tàu trong nước, nâng cao năng lực vận tải của các hãng hàng không Việt Nam, đồng thời khi sân bay Long Thành đi vào vận hành, cơ hội sẽ mở ra rất nhiều cho ngành logistics Việt Nam”, ông Ngô Minh Quân khẳng định.
Theo đại diện các doanh nghiệp, CPTPP tiếp tục mở ra dư địa lớn cho thương mại, đầu tư và logistics giữa Việt Nam với Canada cũng như các nước thành viên. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả các ưu đãi từ Hiệp định, doanh nghiệp cần nâng cao hiểu biết về quy tắc xuất xứ, chủ động đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, đơn giản hóa thủ tục thực thi và cải thiện năng lực logistics. Đồng thời, việc mở rộng liên kết giữa CPTPP và EU được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực đa dạng hóa thị trường, chuỗi cung ứng và thu hút đầu tư.
