Tổ chức lại vùng nguyên liệu chè
Cây chè là một trong những lợi thế sản xuất nông nghiệp của xã biên giới Sơn Tây (Hà Tĩnh). Toàn xã hiện có 299ha chè công nghiệp, sản lượng khoảng 4.095 tấn. Đây là nguồn nguyên liệu quan trọng để phát triển sản xuất hàng hóa, nâng cao giá trị nông sản và cải thiện thu nhập cho người dân.
Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả tiềm năng này, việc tổ chức lại sản xuất và tăng cường liên kết giữa các hộ trồng chè là yêu cầu đặt ra. Khi sản xuất còn phân tán, việc thống nhất quy trình chăm sóc, thu hái, kiểm soát chất lượng và kết nối với các đơn vị thu mua sẽ gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, liên kết thông qua hợp tác xã được kỳ vọng tạo đầu mối tổ chức sản xuất, gắn vùng nguyên liệu với chế biến và tiêu thụ.
Từ nhu cầu đó, Hợp tác xã (HTX) Chè Sơn Tây được thành lập nhằm tập hợp các hộ trồng chè, từng bước hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất đến thu mua, chế biến và tiêu thụ. Theo phương án hoạt động, HTX định hướng liên kết hơn 150 hộ gia đình, xây dựng vùng nguyên liệu dự kiến khoảng 174ha.
Xã Sơn Tây hiện có 299ha chè công nghiệp, sản lượng khoảng 4.095 tấn.
Thay vì sản xuất riêng lẻ, các hộ tham gia liên kết sẽ được hướng dẫn kỹ thuật, thực hiện quy trình chăm sóc và thu hái phù hợp. HTX hướng tới tổ chức thu mua tập trung, kiểm soát chất lượng nguyên liệu và xây dựng phương án bao tiêu sản phẩm.
Ông Hoàng Cẩm Thạch, Bí thư Đảng ủy xã Sơn Tây, cho biết địa phương đang đẩy mạnh phát triển nông nghiệp hàng hóa theo hướng hữu cơ, tuần hoàn, với nhiều mô hình hiệu quả. Việc thành lập HTX Chè Sơn Tây nhằm thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị, xây dựng sản phẩm OCOP, phát triển thương hiệu chè địa phương, đồng thời gắn sản xuất nông nghiệp xanh, an toàn với du lịch trải nghiệm đồng chè, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.
Từ định hướng này, vấn đề đặt ra không chỉ là tập hợp các hộ trồng chè vào cùng một tổ chức, mà còn phải nâng cao năng lực quản trị, xây dựng phương án kinh doanh và xác định rõ trách nhiệm của các thành viên. Đây là cơ sở để HTX hoạt động thực chất, tạo sự gắn kết giữa người sản xuất với các khâu tiếp theo trong chuỗi giá trị.
Mở rộng đầu ra, nâng giá trị chè địa phương
Thành lập hợp tác xã mới là bước đầu. Để mô hình phát huy hiệu quả, bài toán quan trọng tiếp theo là tổ chức tiêu thụ sản phẩm, xây dựng thương hiệu và tạo dựng các mối liên kết thị trường ổn định.
Chính quyền địa phương đang từng bước kết nối với các cơ sở chế biến, doanh nghiệp phân phối và đơn vị kinh doanh nông sản để tìm kiếm đầu ra phù hợp. Khi có thông tin về nhu cầu, tiêu chuẩn chất lượng và sản lượng thu mua, HTX sẽ có cơ sở hướng dẫn các hộ thành viên tổ chức sản xuất sát với yêu cầu thị trường hơn.
Cùng với đó, việc xây dựng thương hiệu Chè Sơn Tây cần gắn với chất lượng thực tế của sản phẩm. HTX định hướng hoàn thiện logo, nhãn hiệu, bao bì, quy cách đóng gói; đồng thời chú trọng kiểm nghiệm chất lượng, truy xuất nguồn gốc và xây dựng quy trình quản lý phù hợp. Đây là những yếu tố cần thiết để nâng cao khả năng nhận diện sản phẩm và tạo niềm tin với người tiêu dùng.
Sự hỗ trợ của chính quyền, cơ quan chuyên môn trong chuyển giao kỹ thuật, quản lý vùng nguyên liệu, xúc tiến thương mại sẽ góp phần nâng cao năng lực hoạt động của HTX.
HTX cũng dự kiến nghiên cứu, hoàn thiện sản phẩm, hướng tới tham gia chương trình OCOP và mở rộng thị trường trong, ngoài tỉnh. Các hoạt động quảng bá thông qua hội chợ, chương trình xúc tiến thương mại, mạng xã hội và nền tảng bán hàng phù hợp có thể tạo thêm cơ hội tiếp cận khách hàng.
Bên cạnh thị trường tiêu thụ chè, việc kết hợp sản xuất với du lịch trải nghiệm đồng chè cũng là hướng đi đáng chú ý. Nếu được tổ chức bài bản, hoạt động này có thể góp phần quảng bá hình ảnh vùng chè, giới thiệu sản phẩm trực tiếp tới du khách và mở thêm kênh tiêu thụ tại địa phương.
Đồng thời, sự hỗ trợ của chính quyền, Hội Nông dân và cơ quan chuyên môn trong chuyển giao kỹ thuật, quản lý vùng nguyên liệu, xúc tiến thương mại sẽ góp phần nâng cao năng lực hoạt động của HTX.
Với lợi thế gần 300ha chè công nghiệp, Sơn Tây có cơ sở để phát triển sản phẩm chè theo hướng hàng hóa. Tuy nhiên, hiệu quả của mô hình HTX sẽ được quyết định bởi khả năng liên kết thực chất, mở rộng đầu ra và bảo đảm lợi ích cho người trồng chè. Khi tổ chức sản xuất gắn chặt với nhu cầu thị trường, HTX mới có thể trở thành đầu mối thúc đẩy chuỗi giá trị, giúp chè Sơn Tây nâng cao sức cạnh tranh và phát triển bền vững.
