Theo nhận định của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn Quốc gia và Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Đồng Tháp: trạng thái El Nino tiếp tục duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh trong những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027.
Dự báo, giai đoạn tháng 10-12/2026, trạng thái El Nino có cường độ rất mạnh với xác suất rất cao ở mức 98%; giai đoạn tháng 01-03/2027, tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh nhưng khả năng giảm cường độ so với giai đoạn tháng 10-12/2026. Nhiều khả năng hiện tượng El Nino sẽ còn tiếp tục duy trì đến các tháng đầu mùa hè năm 2027.
Mưa khu vực Nam Bộ có khả năng kết thúc sớm: Tổng lượng mưa từ tháng 10 đến tháng 11/2026 phổ biến thấp hơn so với trung bình nhiều năm (TBNN) cùng thời kỳ từ 5-15%; tháng 12/2026 phổ biến từ 30-60mm, ở mức xấp xỉ TBNN; từ tháng 1-3/2027 phổ biến ít mưa.
Trong bối cảnh mưa có khả năng kết thúc sớm, nguồn nước bổ sung suy giảm, xâm nhập mặn được dự báo có thể xuất hiện từ tháng 12/2026, thậm chí sớm từ giữa tháng 11.
Mức độ xâm nhập mặn mùa khô 2026-2027 có thể cao hơn trung bình nhiều năm, cao hơn mùa khô 2025-2026 và khả năng ở mức tương đương mùa khô 2019-2020. Đây là cảnh báo đáng chú ý, bởi nguy cơ thiếu nước ngọt có thể tác động đồng thời đến sản xuất nông nghiệp và nhu cầu sinh hoạt của người dân.
Đặc biệt, các khu vực cuối nguồn phía Đông tỉnh được xác định có nguy cơ chịu ảnh hưởng nặng. Nếu nguồn nước không được chủ động bảo vệ và điều tiết kịp thời, tình trạng thiếu nước có thể gây khó khăn cho sản xuất vụ Đông Xuân 2026-2027, vụ Xuân Hè 2027 và các vùng trồng cây ăn trái có giá trị kinh tế cao.
Trước nguy cơ này, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp yêu cầu các sở, ban, ngành và chính quyền xã, phường không chủ quan, lơ là; khẩn trương rà soát vùng trọng điểm có nguy cơ thiếu nước, xây dựng phương án ứng phó theo kịch bản rủi ro cao, chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện và nguồn lực theo phương châm “4 tại chỗ”.
Ưu tiên nước sinh hoạt, bảo vệ sản xuất trước nguy cơ thiếu nước
Các địa phương phải kiểm tra, duy tu, sửa chữa công trình thủy lợi, công trình ngăn mặn, dẫn và trữ nước ngọt; bảo dưỡng giếng khoan dự phòng, chuẩn bị máy bơm dã chiến để sẵn sàng cấp nước khi cần. Trường hợp nguồn nước thiếu hụt nghiêm trọng, phải ưu tiên nước sinh hoạt cho người dân, cơ sở y tế, trường học và các nhu cầu thiết yếu trước khi bố trí cho những mục đích khác.
Trong sản xuất nông nghiệp, tỉnh yêu cầu kiểm soát chặt lịch thời vụ, hướng dẫn người dân điều chỉnh cơ cấu cây trồng theo khả năng nguồn nước; tuyệt đối không xuống giống tự phát tại vùng gò cao, cuối nguồn, ngoài đê bao hoặc nơi không chủ động được nước ngọt. Các giải pháp tưới tiết kiệm, gia cố bờ bao, trữ nước tại chỗ cần được triển khai nhằm hạn chế thiệt hại, nhất là đối với vùng cây ăn trái có giá trị kinh tế cao.
Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các đơn vị liên quan được giao theo dõi sát diễn biến hạn, mặn trên các tuyến sông Tiền, sông Vàm Cỏ, sông Hậu và sông Hàm Luông; kịp thời cập nhật độ mặn, nguồn nước để cảnh báo và tổ chức ứng phó. Các đơn vị cấp nước phải chủ động dự trữ nước ngọt, chuẩn bị phương án cấp nước ổn định, liên tục, đặc biệt tại khu vực phía Đông, vùng sâu, vùng xa, cù lao và ven biển.
Với nguy cơ hạn, mặn có thể đạt mức nghiêm trọng tương đương mùa khô 2019-2020, Đồng Tháp xác định việc chuẩn bị từ sớm, chủ động nguồn nước và tổ chức ứng phó đồng bộ là yêu cầu cấp thiết nhằm giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ sản xuất và bảo đảm đời sống người dân.
Thiện Lê - Kim Ngân
