Huyện Lạc Sơn trước đây là một huyện miền núi nằm ở phía nam tỉnh Hòa Bình cũ có diện tích 581 km2 với 24 đơn vị hành chính cấp xã và dân số khoảng 150.000 người, trong đó đồng bào dân tộc Mường chiếm đa số, hơn 90%... Sau khi hợp nhất tỉnh, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã hình thành 8 xã thuộc tỉnh Phú Thọ mới. Sự đa dạng về địa hình, dân cư, điều kiện sản xuất và khoảng cách địa lý vừa là cơ hội để địa phương phát triển nhưng cũng tạo ra thách thức lớn, nhất là trong triển khai các chính sách hỗ trợ người nghèo và các đối tượng chính sách ở những địa bàn xa trung tâm, vùng xa, vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS).
Vượt khó khăn, thách thức, giúp dân giảm nghèo
Thực tế công tác giảm nghèo của toàn địa bàn huyện Lạc Sơn cũ những năm qua đã cho thấy đóng góp lớn của các chương trình tín dụng chính sách trong việc đưa tỷ lệ hộ nghèo của địa phương giảm xuống còn khoảng 14,9% theo chuẩn nghèo đa chiều. Cùng với đó hàng trăm lượt hộ nghèo được vay vốn ưu đãi của Nhà nước để chủ động đầu tư mở rộng mô hình kinh tế, chăn nuôi, trồng trọt hiệu quả và góp phần hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm bợ cho hộ nghèo, giúp đồng bào an cư lạc nghiệp.
Bí thư chi bộ, Giám đốc Phòng giao dịch Ngân hàng chính sách xã hội Lạc Sơn (NHCSXH Lạc Sơn), ông Trần Quốc Lập cho biết, ước tính đến ngày 31/8/2026, tổng nguồn vốn của NHCSXH Lạc Sơn đạt 799.798 triệu đồng, hoàn thành 99,31% kế hoạch, trong đó nguồn vốn địa phương xấp xỉ 26.000 triệu đồng, đạt 98,37% kế hoạch. Tổng dư nợ cho vay 17 chương trình tín dụng chính sách đạt 797.627 triệu đồng, hoàn thành trên 99% kế hoạch giao, với 15.558 khách hàng còn dư nợ.
Những kết quả trên đã phản ánh sinh động hiệu quả của việc huy động nguồn lực và ưu tiên đầu tư vốn ưu đãi của Nhà nước do NHCSXH Lạc Sơn tổ chức thực hiện.
Chủ tịch UBND xã Yên Phú nguyên là Phó chủ tịch UBND huyện kiêm trưởng ban đại diện HĐQT – NHCSXH huyện Lạc Sơn, ông Bùi Thanh Tùng nhận định: “một trong số nguyên nhân chính làm nên sự đổi thay mạnh mẽ ở Lạc Sơn là NHCSXH đã tập trung huy động nguồn vốn lớn và tổ chức thực hiện hiệu quả các chương trình tín dụng ưu đãi của Nhà nước. Nguồn vốn chính sách không đơn thuần là giải pháp tài chính mà là “công cụ” hữu hiệu trong công cuộc giảm nghèo bền vững nơi vùng dân tộc thiểu số”.
Đánh thức nội lực
Tại xã Lạc Sơn mới, tín dụng chính sách đã góp phần quan trọng vào đa dạng hóa sinh kế, phát triển sản xuất và nâng cao thu nhập cho người dân.
Bí thư Đảng ủy xã, nguyên là Bí thư Huyện ủy Lạc Sơn, ông Hoàng Đức Chinh khẳng định: “Tín dụng chính sách đã đóng vai trò đòn bẩy giúp 2.330 lượt hộ vay với tổng dư nợ hơn 81 tỷ đồng, hỗ trợ hàng nghìn hộ mở hướng đi mới, đầu tư trồng rừng, chăn nuôi, kinh doanh dịch vụ. Từ đó, nhiều hộ đã thoát nghèo bền vững, cải thiện cuộc sống".
Không chỉ phát triển kinh tế, người dân Lạc Sơn còn tiếp cận ngày càng tốt hơn các dịch vụ của NHCSXH để xây mới, sửa chữa các công trình nước sạch, nhà vệ sinh hợp tiêu chuẩn. Hiện tỷ lệ hộ sử dụng nước sạch đạt trên 95%. Khi dòng vốn chính sách được khơi thông, chảy đều đặn đến tận thôn bản, về từng đối tượng thụ hưởng, việc giảm nghèo bền vững không còn là mục tiêu xa, mà trở thành con đường rộng mở ngay trong từng xóm, từng gia đình. Điều quan trọng hơn là xã Lạc Sơn đã tìm được “chìa khóa” cho mình: Kết nối chính sách tín dụng với người dân bằng sự thấu hiểu; biến hỗ trợ thành động lực và biến thay đổi của một số hộ thành sự chuyển mình của cả cộng đồng.
Nhờ nguồn vốn chính sách và sự hỗ trợ của Hội phụ nữ, gia đình bà Bùi Thị Viến - vốn là hộ nghèo của xã Quyết Thắng đã mạnh dạn vay 100 triệu đồng từ NHCSXH. Với số tiền này, gia đình bà đã mở rộng chuồng trại nuôi gà thả vườn. Sau gần một năm, đàn gà tăng lên, bước đầu đem lại hiệu quả kinh tế. Bà Viến chia sẻ: “Nhờ nguồn vốn vay ưu đãi mà gia đình tôi có điều kiện để đầu tư chăn nuôi gà. Hiện nay đàn gà phát triển tốt, gia đình rất hy vọng sẽ cải thiện thu nhập, có kinh tế khá giả".
Cũng thuộc diện hộ nghèo, năm 2021, gia đình anh Quách Ngọc Tấn, xóm Mặc, xã Đại Đồng đã được vay 40 triệu đồng đầu tư nuôi trâu sinh sản. Theo anh Tấn, những năm trở lại đây nhiều hộ dân trong xóm đã chuyển đổi đất ruộng sang trồng cỏ để chăn nuôi trâu, bò, đem lại hiệu quả kinh tế. Nhờ được vay vốn chính sách, gia đình anh tiếp tục mua thêm trâu về nuôi, mỗi năm đem lại nguồn thu nhập cao hơn trước. Qua đó vợ chồng anh không còn đi làm ăn xa mà ở nhà tập trung nuôi trâu. "NHCSXH thực hiện giao dịch ngay tại xã nên rất thuận tiện cho người dân. Đặc biệt lãi suất phù hợp, thủ tục vay vốn đơn giản”, anh Tấn tâm sự.
Câu chuyện của bà Viến, anh Tấn đã chứng minh vốn chính sách không làm thay cho người nghèo nhưng trao cho họ một điểm tựa để bắt đầu. Đặc biệt, khi đồng vốn ấy đi kèm với sự hướng dẫn của các tổ chức hội, chính quyền cơ sở và cán bộ tín dụng chính sách, sẽ phát huy tối đa giá trị. Bởi, người vay không chỉ nhận tiền, mà còn được tiếp cận thông tin, được nhắc nhở sử dụng vốn đúng mục đích, được đồng hành trong quá trình sản xuất.
Sức mạnh của tín dụng chính sách còn nằm ở khả năng đánh thức nội lực người dân, đồng thời trở thành “vốn mồi” cho những mùa sinh kế mới. Bởi vậy suốt cuộc hành trình hơn 2 thập kỷ qua, nhất là trong không gian phát triển mới, NHCSXH Lạc Sơn không chỉ chú trọng quản lý một quy mô tín dụng lớn gần 900 tỷ đồng, mà luôn bảo đảm dòng vốn ưu đãi thông suốt tiếp tục đến đúng người, đúng địa bàn, đúng nhu cầu, không bị đứt gãy trong giai đoạn chuyển tiếp.
Tiếp tục là điểm tựa tin cậy
Giám đốc NHCSXH Lạc Sơn, Trần Quốc Lập cho biết: Sau sáp nhập, đơn vị giữ vững hoạt động 24 điểm giao dịch và 390 Tổ Tiết kiệm và vay vốn, trải đều ở các thôn bản tại 8 xã mới Lạc Sơn, Mường Vang, Đại Đồng, Ngọc Sơn, Nhân Nghĩa, Quyết Thắng, Thượng Cốc, Yên Phú.
Đây là mạng lưới có ý nghĩa đặc biệt đối với một tỉnh có địa bàn rộng, bao gồm cả vùng cao, vùng xa, vùng đồng bào DTTS. Nếu không có điểm giao dịch gần dân cùng tổ chức hội nhận ủy thác và Tổ Tiết kiệm, vay vốn ở cơ sở, người nghèo và các đối tượng chính sách sẽ gặp nhiều khó khăn hơn trong tiếp cận vốn, làm hồ sơ, trả nợ, nộp lãi, gửi tiết kiệm hoặc tìm hiểu chính sách mới.
“Hoạt động giao dịch của NHCSXH không chỉ đơn thuần là cho vay, thu nợ, thu lãi, nhận tiền gửi tiết kiệm, mà còn là nơi tuyên truyền chính sách mới về tín dụng ưu đãi và giải đáp thắc mắc cho người dân. Nhờ xây dựng được hệ thống điểm giao dịch xã và mạng lưới Tổ TK&VV, NHCSXH có thêm một “cánh tay nối dài” vững bền góp phần tập hợp nguồn vay vốn, nhắc nhở người vay sử dụng vốn vay đúng mục đích, đạt hiệu quả”. Phó giám đốc NHCSXH Lạc Sơn Đinh Thanh Tùng chia sẻ.
Bí thư chi bộ Đảng, Giám đốc NHCSXH Lạc Sơn, Trần Quốc Lập cho biết thêm: Bước vào năm thứ 2 thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, NHCSXH Lạc Sơn đặt mục tiêu tiếp tục tăng trưởng nguồn vốn mở rộng dư nợ các chương trình tín dụng và giữ vững thông suốt mạch chảy vốn ưu đãi. Cùng với đó, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý hoạt động tín dụng, hoạt động Tổ Tiết kiệm và vay vốn, cũng như giao dịch với khách hàng nhằm giúp hoạt động quản lý minh bạch hơn, nhanh hơn, giảm sai sót, nâng cao chất lượng phục vụ và giúp cán bộ tín dụng có thêm công cụ theo dõi, hỗ trợ người vay, đẩy mạnh việc thực hiện Chỉ thị số 39-CT/TW của Ban Bí thư về nâng cao chất lượng tín dụng chính sách trong giai đoạn mới, coi đây là một động lực cốt lõi trong giảm nghèo và bảo đảm an sinh xã hội bền vững tại Lạc Sơn.
Đông Du
