 |
| Thầy trò Trường Cao đẳng Điện Biên. |
Tạo điều kiện để nhà giáo yên tâm gắn bó
Ở những địa bàn miền núi, biên giới Tây Bắc, khoảng cách địa lý, điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học và những thay đổi trong tổ chức hệ thống giáo dục đang đặt ra không ít thách thức đối với việc ổn định đội ngũ.
Tại Điện Biên, công tác phát triển đội ngũ nhà giáo trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp đang được quan tâm. Theo Báo cáo số 3093/BC-UBND ngày 20/4/2026 của UBND tỉnh, toàn tỉnh có 240 nhà giáo thuộc hệ thống GDNN. Trong đó, Trường Cao đẳng Điện Biên có 176 người, các trung tâm GDNN-GDTX có 32 người và các cơ sở khác có đăng ký hoạt động GDNN có 32 người.
Trên 90% nhà giáo giáo dục nghề nghiệp đạt chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ theo ngành nghề được phân công giảng dạy. Các cơ sở đào tạo chú trọng bồi dưỡng, chuẩn hóa đội ngũ, cập nhật kiến thức, kỹ năng nghề và nghiệp vụ sư phạm. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực tại địa phương.
Tuy nhiên, để nhà giáo thực sự phát huy năng lực và gắn bó lâu dài, cơ sở giáo dục cần tạo được môi trường làm việc ổn định, có điều kiện thực hành, tiếp cận công nghệ và cơ hội cập nhật kiến thức nghề nghiệp.
Tại Trường Cao đẳng Điện Biên, sau khi sáp nhập hai cơ sở đào tạo năm 2025, nhà trường tập trung kiện toàn tổ chức, sắp xếp nhân sự và thống nhất hoạt động chuyên môn. Theo báo cáo tổng kết năm học 2025-2026, việc bố trí nhà giáo được thực hiện theo vị trí việc làm, phù hợp với năng lực chuyên môn. Trong 6 tháng đầu năm 2026, có 19 lượt viên chức được cử tham gia đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ.
TS. Trần Bá Uẩn, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Điện Biên cho biết, thông qua hoạt động thực tập tại doanh nghiệp, nhà giáo có điều kiện cập nhật kiến thức, công nghệ và yêu cầu thực tế của nghề để vận dụng trở lại trong giảng dạy. Qua đó, nhà trường có thêm cơ sở điều chỉnh nội dung, phương pháp đào tạo phù hợp với nhu cầu thị trường lao động.
Việc đưa nhà giáo đến gần hơn với môi trường sản xuất không chỉ giúp nâng cao kỹ năng nghề mà còn góp phần thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn. Đây là hướng đi cần thiết đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp ở địa bàn miền núi, nơi yêu cầu đào tạo lao động gắn với nhu cầu sử dụng tại chỗ ngày càng rõ nét.
Giữ chân nhà giáo bằng giải pháp bền vững
Những khó khăn về đội ngũ, cơ sở vật chất và cơ chế quản lý cũng được Sở GD&ĐT tỉnh Điện Biên và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đặt ra tại Hội nghị triển khai công tác GDNN-GDTX. Qua theo dõi hoạt động của các đơn vị, ngành Giáo dục Điện Biên nhận diện một số vấn đề nổi lên như thiếu cơ sở vật chất, bất cập trong đội ngũ giáo viên, tuyển sinh đào tạo nghề chưa đạt chỉ tiêu; cơ chế, chính sách quản lý GDNN có những thay đổi.
Đáng chú ý, sau một năm thực hiện sắp xếp, tổ chức lại các trung tâm GDNN-GDTX, yêu cầu ổn định tổ chức và bố trí đội ngũ trở thành nội dung cần tập trung giải quyết. Hội nghị đặt ra yêu cầu đánh giá toàn diện từ cơ cấu tổ chức, nhân lực, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học đến công tác tuyển sinh, duy trì sĩ số học viên và đa dạng hóa chương trình đào tạo.
Đây không đơn thuần là bài toán sắp xếp bộ máy. Khi tổ chức có sự thay đổi, việc phân công nhiệm vụ, bố trí giáo viên dạy văn hóa và giáo viên dạy nghề cần được tính toán hợp lý, bảo đảm phù hợp với năng lực chuyên môn và quy mô đào tạo. Nếu thiếu sự chủ động trong điều phối nhân lực, giáo viên có thể gặp khó khăn trong thực hiện nhiệm vụ, còn cơ sở giáo dục khó duy trì hoạt động ổn định.
Tại hội nghị, bà Hoàng Tuyết Ban, Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Điện Biên yêu cầu các phòng chuyên môn, nghiệp vụ và các trung tâm phối hợp tham mưu phương án sắp xếp, xử lý những cơ sở không cần thiết, bảo đảm tránh lãng phí. Đồng thời, rà soát quy mô tuyển sinh năm học 2026-2027 để có phương án sắp xếp, bổ sung giáo viên dạy nghề và giáo viên thực hiện chương trình GDTX kịp thời, hợp lý.
Một nội dung đáng chú ý khác là yêu cầu hướng dẫn giải quyết dứt điểm những tồn đọng liên quan đến thanh, quyết toán kinh phí, chế độ, chính sách đối với giáo viên và định mức kỹ thuật vật tư dạy nghề. Đây là những vấn đề có ảnh hưởng trực tiếp đến điều kiện hoạt động của cơ sở giáo dục cũng như tâm lý, quyền lợi của đội ngũ nhà giáo.
Cùng với tháo gỡ những vướng mắc trước mắt, lãnh đạo ngành Giáo dục tỉnh Điện Biên yêu cầu các trung tâm chủ động xây dựng kế hoạch, phân công rõ nhiệm vụ, tổ chức bộ máy hoạt động ổn định, hiệu quả. Việc phát huy năng lực của đội ngũ giáo viên dạy văn hóa, giáo viên dạy nghề hiện có cần gắn với nâng cao chất lượng chuyên môn, đổi mới phương pháp giảng dạy và tăng cường thực hành.
Đặc biệt, các đơn vị cần tạo điều kiện để giáo viên nâng cao năng lực nghề nghiệp; đa dạng hóa chương trình đào tạo, bồi dưỡng; tăng cường liên kết đào tạo và phối hợp với doanh nghiệp. Việc lựa chọn ngành nghề đào tạo phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, xu hướng phát triển của thị trường lao động, tránh tình trạng đào tạo không gắn với khả năng tìm kiếm việc làm sau khi học viên hoàn thành khóa học.
Từ thực tiễn đó, có thể thấy chính sách giữ chân nhà giáo cần được nhìn nhận rộng hơn phạm vi tiền lương, phụ cấp. Đối với các địa bàn vùng cao, biên giới, điều kiện đi lại, sinh hoạt, nhà ở công vụ, cơ hội tiếp cận các chương trình bồi dưỡng và môi trường làm việc có ý nghĩa quan trọng. Đối với giáo viên GDNN-GDTX, sự ổn định của tổ chức, việc phân công chuyên môn hợp lý và bảo đảm đầy đủ chế độ, chính sách cũng là những yếu tố tác động trực tiếp đến sự gắn bó.
Trường Cao đẳng Điện Biên đã kiến nghị tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất, tăng cường bồi dưỡng kỹ năng nghề, kỹ năng số, phương pháp giảng dạy hiện đại; đồng thời có cơ chế thu hút, đãi ngộ đối với nhà giáo trình độ cao, nghệ nhân, chuyên gia và cán bộ kỹ thuật từ doanh nghiệp tham gia giảng dạy. Đây là những giải pháp cần được quan tâm để bổ sung nguồn lực, nâng cao chất lượng đào tạo và tạo thêm cơ hội phát triển nghề nghiệp cho đội ngũ.
Về lâu dài, hiệu quả của chính sách giữ chân nhà giáo không nên chỉ đo bằng số lượt người được cử đi bồi dưỡng hay tỷ lệ đạt chuẩn chuyên môn. Điều quan trọng hơn là mức độ ổn định nhân sự, khả năng phát huy năng lực của từng giáo viên, chất lượng hoạt động giáo dục và sự gắn bó lâu dài với cơ sở đào tạo.
Giữ chân nhà giáo ở vùng biên, bản xa vì thế cần sự vào cuộc đồng bộ của cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và các cơ sở giáo dục. Khi những vướng mắc về tổ chức, chế độ chính sách được tháo gỡ, điều kiện làm việc được cải thiện và cơ hội phát triển nghề nghiệp được bảo đảm, nhà giáo mới có thêm động lực yên tâm công tác, đóng góp lâu dài cho sự nghiệp giáo dục và phát triển nguồn nhân lực tại vùng cao Tây Bắc.
